La 16 January, 1920 ho fihlela ka la 5 December, 1933
Thibelo ea joala United States e ile ea nka lilemo tse 13 lilemong tsa bo-1920 le tse 30. Ke e 'ngoe ea tse tummeng-kapa tse sa tloaelehang historing ea morao-rao ea Amerika. Le hoja morero oa rona e ne e le ho fokotsa tšebeliso ea joala ka ho felisa likhoebo tse entseng, ho li aba le ho li rekisa, morero ona o ile oa khutlisetsoa morao.
Kaha batho ba bangata ba ne ba nkoa e le liteko tsa sechaba le tsa lipolotiki tse hlōlehileng, nako eo e ile ea fetola tsela eo batho ba bangata ba Maamerika ba neng ba nka lino tse tahang ka eona .
Hape e ntlafalitse ho hlokomela hore tsamaiso ea 'musong ha e nke kamehla ho nka sebaka sa boikarabello ba botho.
Re kopanya nako ea Mehla ea ho thibela likokoana-hloko le likoti, bootleggers, speakeasies, li-rum-runners, le boemo bo ferekanyang ka ho feletseng mabapi le metsoalle ea Maamerika. Nako e qalile ka 1920 ka kakaretso e amoheloang ke sechaba. E ile ea fela ka 1933 ka lebaka la ho halefisoa ha molao le molao le ts'ebetso e ntseng e eketseha ea ts'ebetsong.
Thibelo e ile ea etsoa tlasa Liphetoho sa bo18 ho Molao oa US. Ho fihlela letsatsing lena, ke eona feela phetoho ea molao-motheo e lokelang ho hatisoa ke e mong ka mor'a hore ho fetoloe Liphetoho sa 21.
Movement ea Temperance
Mekhoa ea boithaopo e ne e se e ntse e sebetsa mafapheng a lipolotiki a Amerika, ho khothalletsa ho itlosa joala ho noa joala. Mokhatlo ona o ile oa qala ho hlophisoa lilemong tsa bo-1840 ka lihlopha tsa bolumeli, haholo-holo Mamethodiste.
Letšolo lena la pele le ile la qala ho matla 'me la etsa tsoelo-pele e nyenyane ho pholletsa le lilemo tsa bo-1850 empa la lahleheloa ke matla nakoana ka mor'a moo.
Mokhatlo o "omileng" o ile oa bona tsosoloso lilemong tsa bo-1880 ka lebaka la ts'oaetso e eketsehileng ea Mokhatlo oa mosali oa Mokreste oa Temperance (WCTU, ea 1874) le Prohibition Party (e thehiloeng ka 1869).
Ka 1893, Selekane sa Anti-Saloon se ile sa thehoa 'me lihlopha tsena tse tharo tse nang le tšusumetso e ne e le babuelli ba mantlha bakeng sa phetoho ea 18 ea Liphetoho ho Molao oa Motheo oa US o neng o tla thibela boholo ba joala.
E 'ngoe ea litšoantšo tse tsotehang ho tloha nakong ena ea pele ke Carrie Nation. Mothehi oa khaolo ea WCTU, Sechaba se ile sa qobelloa hore se koale mekoallo Kansas. Mosali e molelele, ea shahlileng o ne a tsejoa e le moferefere, hangata a lahlela litene ka hare ho matlo. Ka nako e 'ngoe ho Topeka, o bile a sebelisa lesela, e leng se neng se tla fetoha sesole sa hae. Sechaba se ne se sa bone Prohibition ka boeena ha a shoele ka 1911.
Mokhatlo oa Prohibition
E boetse e tsejoa e le Mokhathala o Chesang, Mokhatlo oa Prohibition o thehiloe ka 1869 bakeng sa likhetho tsa lipolotiki tsa Amerika tse neng li tšehetsa thibelo ea joala naheng. Mokete o ne o lumela hore thibelo e ke ke ea finyelloa kapa ea lula e le tlas'a boeta-pele ba mekhatlo ea Democratic kapa Republican.
Batho ba omileng ba ile ba mathela liofising tsa naha, tsa naha le tsa naha 'me tšusumetso ea mokha o ile oa hlaha ka 1884. Lilemong tsa 1888 le 1892 tsa mopresidente, Prohibition Party e tšoere karolo ea 2 lekholong ea likhetho tse tummeng.
Selekane sa Anti-Saloon
Selekane sa Anti-Saloon se thehiloe ka 1893 Oberlin, Ohio.
E qalile e le mokhatlo o hlophisitsoeng oa naha o neng o le khahlanong le thibelo. Ka 1895 e ne e fetohile tšusumetso e matla United States.
Kaha e le mokhatlo o seng oa mokhatlo o hlophisitsoeng o nang le maqhama ho ba thibelang ho thibela litlhapi ho pholletsa le naha, Selekane sa Anti-Saloon se phatlalalitse letšolo la ho thibela joala hohle naheng. Selekane sena se ne se sebelisa ho se rate ha batho ba hlomphehang le lihlopha tse ikemetseng tse kang WCTU ho chesa mollo bakeng sa thibelo.
Ka 1916, mokhatlo o ile oa sebetsa haholo ho khethileng batšehetsi ho matlo a mabeli a Congress. Sena se ne se tla ba fa bongata ba bobeli ho tse tharo bo hlokahalang ho fetisa se neng se tla fetoha Liphetoho sa bo18.
Litšitiso tsa Libaka li Qala
Ka mor'a nako ea lekholo la lilemo, litlaleho le likarolo ho pholletsa le US li qalile ho fetisa melao ea thibelo ea tahi ea sebakeng seo. Boholo ba melao ena ea pele e ne e le mahaeng a mahaeng 'me e bakoa ke lipelaelo ka boitšoaro ba ba noang hammoho le moetlo oa baahi ba itseng ba ntseng ba eketseha ka hare ho naha, haholo-holo bajaki ba Europe.
Ntoa ea I ea Lefatše e ile ea eketsa mollo oa mollo o omileng. Tumelo eo e ile ea phatlalatsa hore indasteri ea ho noa le ea distilling e ne e fokotsa lijo-thollo tsa bohlokoa, ho hlaphoheloa, le mosebetsi ho tloha nakong ea tlhahiso ea ntoa. Biri e ile ea otloa ka ho fetisisa ka lebaka la maikutlo a khahlanong le Sejeremane. Mabitso a kang Pabst, Schlitz le Blatz a hopotsa batho hore sera sa masole a Amerika se loantša mose ho maoatle.
Litsela tse ngata haholo
Indasteri ea joala ka boeona e ne e itšetleha ka eona 'me e baka mollo oa ba thibelang mosebetsi. Nakoana pele ho nako ea lekholo la lilemo, indasteri ea brewing e ile ea bona boom. Theknoloji e ncha e ile ea thusa ho eketseha ha karolelano 'me ea fana ka biri e batang ka sehatsetsing se rarahaneng. Pabst, Anheuser-Busch, le bahlokomeli ba bang ba ne ba batla ho eketsa maraka a bona ka ho senya marulelo a motse oa Amerika ka marang-rang.
Ho rekisa biri le whiskey ka khalase, ho fapana le botlolo, phaello e eketsehileng. Lik'hamphani li ile tsa tšoara mohopolo ona ka ho qala li-saloon le ho lefa batho ba lekanang lebenkeleng feela ka biri ea bona. Ba boetse ba otla bahlokomeli ba sa sebetsaneng ka ho fana ka libaka tsa bona tse ntle ka ho fetisisa ho ba le setša sa bona se haufi. Ha e le hantle, ba ne ba ka rekisa brand ea brewer feela.
Mokhoa ona oa ho nahana o ne o le taolong hoo ka nako e 'ngoe ho neng ho e-na le saloon e le' ngoe bakeng sa batho ba 150 ho ea ho ba 200 (ho akarelletsa le bao e seng linoho). Libaka tsena "tse se nang tlhompho" li ne li atisa ho silafala 'me tlhōlisano ea bareki e ne e ntse e hōla. Batho ba saloonkeepers ba ne ba tla leka ho hohela bareki, haholo-holo bahlankana, ka ho ja lijo tsa mahala, ho bapala papali ea chelete, ho phomola, botekatse le mesebetsi e meng ea "boitšoaro bo bobe" litšebeletsong tsa bona.
Liphetoho la bo18 le Molao oa Volstead
Phetoho ea bo18 ho Molao-motheo oa US o ile oa amoheloa ke lichaba tse 36 ka la 16 January, 1919. E ile ea qala ho sebetsa selemo se seng hamorao, ho qala nako ea Thibelo.
Karolo ea pele ea phetoho e baleha tjena: "Ka mor'a selemo ho tsoa tumellanong ea sehlooho sena ho hlahisa, ho rekisa, kapa ho tsamaisa lino tse tahang ka hare, ho kenngoa ha eona ka hare ho eona, kapa ho romeloa ha eona ho tsoa United States le libaka tsohle tse tlas'a taolo sa eona bakeng sa seno se nooang se lumelloa ".
Ha e le hantle, Liphetoho tsa bo18 li ile tsa nka li-license tsa khoebo ho tloha ho li-brewer, distiller, vintner, bahoebi, le mohlokomeli oa lino tse tahang naheng. E ne e le boiteko ba ho fetola karolo e "se nang tlhompho" ea baahi.
Likhoeli tse tharo pele e qala ho sebetsa, Molao oa Volstead-o tsejoang e le Molao oa Sechaba oa Thibelo oa 1919-o ile oa fetisoa. E ile ea fana ka matla ho "Commissioner of Internal Revenue, bathusi ba hae, baemeli le bahlahlobi" ho tiisa phetoho ea bo18.
Le hoja ho ne ho le molaong ho hlahisa kapa ho aba "biri, veine, kapa malt a mang a tahang kapa li-liquous liquous", e ne e se molaong ho ba le eona bakeng sa tšebeliso ea botho. Tokisetso ena e ile ea lumella Maamerika ho ba le joala malapeng a bona le ho ja le ba malapa le baeti hafeela e ne e lula kahare 'me e sa ka ea abeloa, ho rekisoa kapa ho fuoa motho leha e le ofe ka ntle ho lehae.
Koae ea meriana le ea sakramente
Tokisetso e 'ngoe e thahasellisang ea Thibelo ke hore joala bo ne bo fumaneha ka lengolo la ngaka. Ka lilemo tse makholo, joala bo ne bo sebeliselitsoe meriana. Ha e le hantle, boholo ba li-liququeurs tseo re li tsebang kajeno li ile tsa qala ho ntlafatsoa e le phekolo ea maloetse a sa tšoaneng.
Ka 1916, whiskey le brandy li ile tsa tlosoa "The Pharmacopeia ea United States of America." Selemong se hlahlamang, American Medical Association e boletse hore joala "e sebelisoang kalafo ea phekolo e le monate kapa e tsosang takatso kapa ea lijo ha e na bohlokoa ba saense" mme e khethile ho tšehetsa Prohibition.
Ho sa tsotellehe sena, tumelo e tiisitsoeng ea hore joala bo ka phekola le ho thibela maloetse a fapa-fapaneng. Nakong ea Thibelo, lingaka li ne li ntse li ka khona ho fana ka taelo ho bakuli ba mofuta o khethehileng o entsoeng ke mmuso o tla etsoa lefapheng leha e le lefe la k'hemik'hale. Ha lihlahisoa tsa whisky tsa meriana li ne li le tlaase, mmuso o ne o tla eketsa tlhahiso ea oona.
Joalokaha motho a ka lebella, palo ea litaelo tsa joala li nyolohile. Boholo ba thepa e khethiloeng bo ile ba boela ba aroloa ho tloha moo ba neng ba rerile ho ea ho bona ka bootleggers le batho ba bolileng.
Likereke le baruti ba ne ba e-na le tokisetso. E ile ea ba lumella ho fumana veine bakeng sa sakramente mme sena se ile sa baka le bobolu. Ho na le litlaleho tse ngata tsa batho ba ipolelang hore ke basebeletsi le bo-rabi e le ho fumana le ho aba veine e ngata ea sakramente.
Sepheo sa Thibelo
Kapele ka mor'a hore phetoho ea bo18 e sebetse ho ile ha e-ba le khaello e khōlō ea joala. Sena se ile sa etsa hore ba bangata ba buelle ka tšepo ea hore "Tlhahlobo e Babatsehang" e tla ba katleho.
Mathoasong a lilemo tsa bo-1920, tekanyo ea theko e ne e le tlaase ho 30 lekholong ho feta pele ho Thibelo. Ha lilemo tse leshome li tsoela pele, lisebelisoa tse seng molaong li ile tsa eketseha 'me moloko o mocha oa qala ho hlokomoloha molao le ho hana boikutlo ba boitelo. Batho ba Amerika ba bangata ba ile ba boela ba etsa qeto ea ho itlosa bolutu.
Ka tsela e itseng, Prohibition e ne e atlehile haeba feela e le hore ho nkile lilemo tse ngata ka mor'a ho qeta pele litefiso tsa thekiso li fihlella pele ho Thibelo.
Batsatsi ba thibelo ea molao ba nahana hore hang ha melaetsa ea joala e khaoloa, mekhatlo ea liphetoho le likereke li ka susumelletsa sechaba sa Maamerika hore se se ke sa noa. Ba ne ba boetse ba lumela hore "bahoebi ba joala" ba ke ke ba hanyetsa molao o mocha 'me li-saloons li tla nyamela ka potlako.
Ho ne ho e-na le likolo tse peli tsa likhopolo har'a ba thibelang mosebetsi. Sehlopha se seng se ne se tšepile ho theha liphutuho tsa thuto 'me li lumela hore pele ho lilemo tse 30 Amerika e tla ba sechaba se se nang metsi. Leha ho le joalo, ha ho mohla ba kileng ba fumana tšehetso eo ba e batlang.
Sehlopha se seng se ne se batla ho bona ts'ebetsong e matla e neng e tla felisa lintho tsohle tsa joala. Sehlopha sena se ile sa boela sa soetseha ha molao o se ke oa fumana tšehetso eo ba e hlokang ho 'muso bakeng sa letšolo la ts'ebetsong.
E ne e le khatello ea kelello, ka mor'a tsohle, 'me chelete e ne e se feela moo. Kaha ho ne ho e-na le baemeli ba 1 500 naheng ka bophara, ba ne ba ke ke ba hlōlisana le batho ba likete tse mashome ba neng ba batla ho noa kapa ba batla ho rua molemo ho ba bang ba noang.
Bofetoheli khahlanong le thibelo
Mokhoa oa bocha oa Maamerica ho fumana seo ba se batlang o totobetse mohloling o sebelisetsoang ho noa joala nakong ea Thibelo. Mehleng ena ho ile ha e-ba le ho phahama ha li-speakeasy, li-distiller tsa mahae, bootlegger, rum-runner, le litšōmo tse ngata tsa li-gangster tse amanang le eona.
Ho phahama ha Moonshine
Maamerika a mangata a mahaeng a mahaeng a ile a qala ho iketsetsa lijo, "haufi le biri," le whiskey ea poone . Ho ntse ho le joalo ho pholletsa le naha 'me batho ba bangata ba ile ba iphelisa ka nako ea khatello ea maikutlo ka ho fa baahelani mokoloko.
Lithaba tsa linaha tsa Appalachi li tumme ka likhoeli tse ngata. Le hoja e ne e le boemong bo botle ba ho noa, meea e neng e tsoa ho eona e ne e atisa ho ba matla ho feta ntho leha e le efe e ka rekoang pele ho thibeloa.
Hangata moonshine e ne e sebelisoa ho fepa likoloi le literaka tse neng li jara joala bo sa lumelloeng ka molao hore li fane ka lintlha. Mapolesa a lelekiloeng ka lipalangoang tsena li fetohile tse tummeng ka mokhoa o tšoanang (tšimoloho ea NASCAR). Ka li-distillers tsohle tse nang le li-amateur le ba-brewers ba lekang matsoho a bona, ho na le litlaleho tse ngata tsa lintho tse sa tsamaeeng hantle: ho ntse ho fofa, ho phatloha ha biri e sa tsoa qhotsoa, le chefo ea joala.
Matsatsi a Ma-Rumrunners
Rum-e boetse e bone tsosoloso 'me ea e-ba khoebo e tloaelehileng Liquakeng tsa US li ne li kenngoa ka sekhukhu ka likoloi tsa literaka, literaka le likepe tse tsoang Mexico, Europe, Canada le Caribbean.
Lentsoe "The Real McCoy" le tsoa nakong ena. Ho boleloa hore ke Kapiteni William S. McCoy ea thusitseng karolo e kholo ea rum-e tsamaeang ho tloha likepe nakong ea Thibelo. O ne a ke ke a theola thepa ea hae ka ntle, a etsa hore e be "ntho ea sebele".
McCoy, eo e seng linoho ka boeena, o ile a qala ho matha ho tloha Caribbean ho ea Florida ha nakoana ka mor'a hore Prohibition e qale. Motho e mong ea kopanang le Lebotho la Coast haufinyane ka mor'a moo o ile a thibela McCoy hore a se ke a qeta nako ea ho qeta nako e le 'ngoe. McCoy e ncha e ile ea theha marang-rang a likepe tse nyenyane tse neng li tla kopana le seketsoana sa hae ka ntle ho metsi a US le ho isa thepa ea hae naheng.
Reka "Li-Rumrunners: Schibbook ea Prohibition" e Amazon
Shh! Ke Speakeasy
Speakeasies e ne e le mekoallo ea sekhukhu e neng e sebetsa ka masene lichelete tsa joala. Hangata li kenyelletsa tšebeletso ea lijo, lihlopha tsa bophelo, le lipapali. Ho thoe lentsoe speakeasy le qalile lilemo tse 30 pele ho Thibelo. Ba-Bartend ba ne ba tla bolella baetapele hore ba "bue habonolo" ha ba laela hore ba se ke ba utluoa.
Li-Speakeasies hangata li ne li sa tsejoe ka li-establishments kapa li ne li le ka morao kapa tlas'a likhoebo tsa molao. Bobolu bo ne bo atile ka nako eo 'me marabele a ne a tloaelehile. Beng ba matlo ba ne ba tla tjotella mapolesa hore a hlokomolohe khoebo ea bona kapa a ba tsebise ha ho ne ho reriloe ho hlasela.
Le hoja hangata "speakeasy" e ne e tšehetsoa ke tlōlo ea molao e hlophisitsoeng 'me e ka ba e tsotehang le e phahameng, "kolobe e foufetseng" e ne e e-ea ho noa metsi a sa rateheng.
Mob, Gangsters le Crime
E ka 'na eaba e' ngoe ea likhopolo tse ratoang haholo ka nako eo e ne e le hore mokhopi o ne o laola boholo ba ho rekisa lithethefatsi tse seng molaong. Ka kakaretso, sena ha se 'nete. Leha ho le joalo, libakeng tse tsepamisitseng maikutlo, lihlopha tsa lihlopha li ne li tsamaisa mokotla oa joala 'me Chicago e ne e le o mong oa metse e tummeng ka ho fetisisa.
Qalong ea Prohibition, "Seaparo" se hlophisitse lihlopha tsohle tsa Chicago tsa moo. Ba arola motse le metse e meholo libakeng tse tla laoloa ke lihlopha tse sa tšoaneng. E mong le e mong o ne a tla sebetsana le thekiso ea joala ka har'a setereke sa bona.
Mefuta e sa tloaelehang ea libeso le distilleries e ne e patiloe ho pholletsa le motse. Biri e ne e ka hlahisoa habonolo 'me e abeloa ho finyella tlhokahalo ea motse. Hobane li -liquor tse ngata li hloka botsofali , li ntse li le Chicago Heights le litseleng tsa Taylor le Division li ke ke tsa hlahisa ka potlako hoo boholo ba meea e neng e kenngoa ka sekhukhu ho tsoa Canada. Ho tsamaisoa ha Chicago ho ile ha fihla kapele ho Milwaukee, Kentucky le Iowa.
Seaparo sena se ne se tla rekisa joala ho lihlopha tse tlaase ka theko e tlaase. Le hoja litumellano tsena li ne li reretsoe ho behoa ka majoe, bobolu bo ne bo atile. Ntle le matla a ho rarolla likhohlano makhotleng, hangata ba ne ba sebelisa pefo ka ho iphetetsa. Ka mor'a hore Al Capone a nahane hore o laola seaparo sa hae ka 1925, ho ile ha e-ba le e 'ngoe ea lintoa tsa lihlopha tsa bo-'mampoli ka ho fetisisa historing.
Le hoja Prohibition e ne e reretsoe ho fokotsa tšebeliso ea biri ka ho khetheha, e ile ea qetella e eketsa tšebeliso ea joala bo boima. Ho phunya ho hloka sebaka se seholo ho hlahisa le ho aba ho feta joala, ho etsa hore ho be thata ho ipata. Ho phahama ha tšebeliso ea moea e sa silafalitsoeng ea nako e ile ea phetha karolo e kholo martini le moetlo oa lino tse tahang oo re tloaelaneng le oona le "feshene" eo re kopanang le eona mehla eo.
Ke Hobane'ng ha Tšitiso e Ile ea Etsoa?
Ntho ea sebele, ho sa tsotellehe mashano a thibelo ea thibelo ea molao, ke hore Thibelo ha ea ka ea ratoa haholo ke sechaba sa Amerika. Maamerika a rata ho noa 'me ho bile le palo ea basali ba noang nakong ena. Sena se thusitse ho fetola maikutlo a tloaelehileng a hore na ho bolela'ng ho ba "hlomphehang" (e leng thibelo ea nako hangata e sebelisetsoang ho bua le batho bao e seng linohi).
Thibelo e ne e boetse e le boitsebiso bo boima ka mokhoa oa ts'ebetsong. Ho ne ho se na litebelisuoa tsa molao tse lekaneng ho laola liketso tsohle tse seng molaong 'me ba bangata ba boholong ba ne ba le bolileng.
Pheta Qetellong!
E 'ngoe ea liketso tsa pele tse nkiloeng ke tsamaiso ea Roosevelt e ne e le ho khothaletsa liphetoho ho (mme ka mor'a moo li hlakola) Phetoho ea bo18. E ne e le mohato oa mehato e 'meli; ea pele e ne e le Molao oa Litšebeletso tsa Morero. Sena se ngotsoe ka molao le veine e nang le joala ho fihlela ho fihlela ka karolo ea 3.2 lekholong ea lino tse tahang ka April 1933.
Mohato oa bobeli e ne e le ho fetisetsa Liphetoho tse 21 ho Molao-motheo. Ka mantsoe a reng "Sehlooho sa leshome le metso e robeli sa phetoho ea Molao-motheo oa United States se tlosoa", Maamerika a ka boela a noa ka molao.
Ka la 5 December, 1933, Thibelo ea naha ka bophara e felile. Letsatsi lena le tsoela pele ho ketekoa kajeno le Maamerika a mangata a bua ka bolokolohi ba bona ba ho noa ka Letsatsi la Bocha.
Melao e ncha e siile taba ea ho thibela mebuso ea mmuso. Mississippi e ne e le boemo ba ho qetela ba ho bo felisa ka 1966. Linaha tsohle li fane ka qeto ea ho thibela joala kapa ho ea ho metse ea moo.
Kajeno, litoropo le litoropo tse ngata naheng ena li lula li omme. Alabama, Arkansas, Florida, Kansas, Kentucky, Mississippi, Texas le Virginia li na le libaka tse 'maloa tse omileng. Libakeng tse ling, ho bile ho sa lumelloe ke molao ho tsamaisa joala ho ea ka matla.
E le karolo ea ho felisoa ha Thibelo, 'muso oa' muso o ile oa etsa melao e mengata ea taolo ea indasteri ea joala e ntseng e sebetsa.