Arsenic e hlaha ka tlhaho ka raese empa o ka e ntša ka metsi
Raese e na le arsenic 'me e tšosang batho bohle ba Asia bao raese e leng sesebelisoa.
Hobane'ng? Arsenic ke eng? Arsenic ke setho sa lik'hemik'hale (hopola tafoleng ea lik'hemik'hale tsa sekolong se phahameng? Arsenic ke eona e nang le Letšoao.) Ka mekhoa e sa tšoaneng ea liindasteri. Arsenic ke karolo ea meriana ea setso la Chaena, 'me nakong ea puso ea Elizabeth I oa Engelane, basali ba bang (ho akarelletsa le mofumahali) ba sebelisa motsoako oa arsenic, asene le tjhoko lipeng tsa bona ho li fokotsa le ho lieha matšoao a botsofali.
E fumanoe ka bongata, arsenic e ka baka boloetse bo bobe bo ka lebisang lefung. Matla a arsenic e le chefo a tsejoa ho tloha lekholong la pele la lilemo 'me e bile sesebelisoa sa ho rata ho bolaea hobane matšoao a ka hlalosoa e le chefo e tloaelehileng ea lijo. Histori, lelapa la Borgia ke mohlomong litlamong tse tummeng ka ho fetisisa tse ileng tsa bolaea lira tsa lipolotiki ka arsenic.
Kamoo e Etsahalang Kateng
Empa ke mang ea neng a ka beha arsenic ka raese? Ha ho motho. Arsenic e tsoa metsing le mobung, 'me ho ba teng ha eona ke tlhaho ea tlhaho. Kahoo, ho ke ke ha etsahala hore motho a tšoaetsoe ka boomo phepo ea raese ea lefatše ka ntho ena e chefo. Ha e le hantle, le hoja ho ka bonahala eka raese e ntse e khethoa ka morao-rao ka li-arsenic-in-food, ho lokela ho hlokomeloa hore meroho, litholoana, lero la tholoana le nama ea nama le tsona ke lijana tsa ho fetisa arsenic ho tloha tlhahong ho ea ho mefuta ea rona ea lijo.
Esita le batho ba sa jeng raese, meroho e makhasi, litholoana, lero la litholoana le nama ea khōhō li ka fumana arsenic ka mekhoa ea tsona ea ho iphepa ka metsi a nooang.
Kopanong ea Arsenic ea Mokhatlo oa Arsenic ea Royal Geographic e neng e tšoaretsoe London ka 2007, pampiri e ile ea fana ka lebitso la linaha tse nang le tšilafalo e matla ka ho fetisisa ea arsenic 'me United States e ile ea fihla sebakeng sa bone .
Litaba Tse Molemo
Ho na le litaba tse monate bakeng sa ba jang raese, leha ho le joalo. Boholo ba arsenic ka raese bo ka tlosoa ka ho hlatsoa lijo pele ho pheha.
Ke tloaelo eo ke 'nileng ka e bala ho tloha mohla ke ithutileng ho pheha raese. Ba bang ba pheha ba khahlanong le ho hlatsoa ha litšepe ba bolela hore liminerale tse ngata li kenella metsing a ho hlatsoa le ho kena ka metsi. Ke 'nile ka pheha khang ka hore naheng e' ngoe moo raese e rekisoang ka kilo ka li-vats tse bulehileng tse hlahisang lijo-thollo tse sa lomosoang ho lerōle le libaktheria tse tsamaisoang ke likokoanyana le ho sebetsana le batho, ha ho na tsela eo ke tla pheha raese ka eona pele ke pheha ka bonyane liphetoho tse tharo tsa metsi. Hona joale, ho hlakile hore ke 'nile ka iketsetsa' na le lelapa la ka kamohelo e kholo ka ho hana ho latela bahlaseli ba ts'oantšang li-raese.
Hobane ha ho na mokhoa oa ho netefatsa hore na raese e sebelisoang lihlahisoa tsa raese (ho kenyeletsa lijo tsa raese le lijo tsa bana) li hloekisitsoe hantle pele li sebetsoa, ho molemo ho lula hole le tsona.